Log in

Klik hier om in te loggen


Wachtwoord vergeten?

Nog geen inlog? Registreer nu
Om misbruik van dit formulier door spamrobots te voorkomen, vragen wij u hier het controlewoord stowa in te vullen!

De Waterwijzer Natuur

De Waterwijzer Natuur (WWN) is een instrument dat kan worden gebruikt om vast te stellen in hoeverre de waterhuishouding aansluit bij bestaande vegetatiedoelen, om te beoordelen of vegetatiedoelen haalbaar zijn onder een ander klimaat, om (nieuwe) locaties te vinden die hydrologische geschikt zijn voor natuurontwikkeling, en voor het optimaliseren van de waterhuishouding ten behoeve van de natuur. Waterwijzer Natuur maakt gebruik van het geactualiseerde Waternood voor het toetsen van bestaande natuurdoelen, en van het PROBE voor het voorspellen van natuurpotenties, ook in een toekomstig klimaat. Uit standplaatsfactoren voor droogtestress, zuurstofstress, voedselrijkdom en zuurgraad berekent de Waterwijzer Natuur vlakdekkend de kansrijkdom van vegetatietypen en geeft het een kaart met de natuurwaarde die die typen vertegenwoordigen. Alles wordt bijeengebracht in een gebruiksvriendelijke schil.

Meer over de Waterwijzer Natuur

De vegetatie in (terrestrische) natuurgebieden stelt specifieke eisen aan de waterhuishouding, vooral aan de grondwaterstand. Bestaande beoordelingssystemen houden echter geen rekening met de gevolgen van klimaatverandering.  Klimaatverandering heeft gevolgen voor zowel het bodemmilieu waarin planten wortelen, als voor de behoefte van planten aan water en voedingsstoffen. Die veranderingen verlopen via ingewikkelde terugkoppelingen.

Wegens dit complexe karakter is veel van de huidige kennis over de relatie tussen waterhuishouding en vegetatie gebaseerd op empirie, dat wil zeggen: statistische correlaties en veldobservaties. Deze kennis is zeer waardevol, maar onvoldoende bruikbaar voor klimaatprojecties. Van de andere kant is onze kennis nog niet ver genoeg gevorderd om vegetatievoorspellingen geheel op procesbeschrijvingen te kunnen baseren. In de WWN is daarom gekozen voor een hybride oplossing, waarbij alleen proceskennis is ingebouwd, waar deze voldoende betrouwbaar werd geacht. Dat hybride karakter blijkt onder meer uit de twee opties die de WWN biedt: 1) het toetsen van bestaande natuurdoelen en 2) het voorspellen van natuurpotenties.

Voor het toetsen van natuurdoelen is WATERNOOD ingebouwd, met de bekende trapeziumvormige functies die de zogenaamde doelrealisatie van vegetatietypen beschrijven in afhankelijkheid van de gemiddeld laagste grondwaterstand, de gemiddelde voorjaarsgrondwaterstand en de droogtestress. Hoewel niet bestemd voor klimaatprojecties, is deze kennis zo waardevol, dat hij toch in de WWN is opgenomen. Aan de WATERNOOD-systematiek zijn bovendien enkele functionaliteiten toegevoegd, zoals de mogelijkheid om rekening te houden met de ruimtelijke heterogeniteit binnen kaartvlakken van de te toetsen vegetatiedoelen.

Het PROBE-onderdeel van de WWN simuleert wat wijzigingen in hydrologie betekenen voor de transpiratiestress, de zuurstofstress, de voedselrijkdom en zuurgraad van de bodem. De veranderingen in deze factoren worden vervolgens vertaald naar de kansrijkdom van vegetatietypen. De resultaten van deze typen worden door de WWN gecombineerd tot een vegetatiekaart en tot een kaart die hun gezamenlijke natuurwaarde weerspiegelt. Gebruik makend van zowel expertkennis als procesmodellen simuleert

De rekensoftware van de WWN is ondergebracht in een gebruiksvriendelijke schil die uitkomsten genereert in de vorm van vele kaarten en tabellen die meteen met de schil kunnen worden gevisualiseerd. Standaard wordt een aantal geografische kaarten meegeleverd, zoals de bodemkaart van Nederland, zodat de gebruiker zich daar niet meer om hoeft te bekommeren. Dankzij het gebruik van metarelaties en een zuinige programmeertechniek bedraagt de rekentijd op een eenvoudige laptop voor een stroomgebied van effectief een half miljoen rekencellen maximaal een paar minuten.

Begeleidingscommissie

De begeleidingscommissie van het project Waterwijzer Natuur bestaat (medio 2018) uit:

  1. Pim Beerling (Provincie Utrecht)
  2. Frank van der Bolt (Waterschap Aa en Maas)
  3. Dick Bal (Ministerie van Economische Zaken)
  4. Siep Groen (Ministerie van Economische Zaken)
  5. Marieke van Gerven (Staatsbosbeheer)
  6. Chris Griffioen (Waterschap Drenst Overijsselse Delta, voorzitter)
  7. Arjen van Hinsberg (Planbureau voor de Leefomgeving)
  8. Neeltje Kielen / Jackie Straathof (Deltaprogramma Zoetwater / WVL)
  9. Rob Ruijtenberg (STOWA, secretaris)
  10. Teun Spek (Provincie Gelderland)
  11. Nicko Straathof / Wiebe Borren (Natuurmonumenten)
  12. Ruud Teunissen (Deltaprogramma Zoetwater, Ministerie van infrastructuur en Milieu)
  13. Bas Worm (Waterschap Vechtstromen)