Log in

Klik hier om in te loggen


Wachtwoord vergeten?

Nog geen inlog? Registreer nu
Om misbruik van dit formulier door spamrobots te voorkomen, vragen wij u hier het controlewoord stowa in te vullen!

De Waterwijzer Landbouw

De Waterwijzer Landbouw (WWL, Werkgroep waterwijzer landbouw (2018)) is een instrument voor het bepalen van het effect van veranderingen in hydrologische condities op gewasopbrengsten. Deze veranderingen kunnen worden veroorzaakt door waterbeheer, herinrichtingsprojecten, (drink)waterwinningen, maar ook door het klimaat. Gewassen en de agrarische bedrijfsvoering stellen specifieke eisen aan de waterhuishouding. De Waterwijzer Landbouw geeft een reproduceerbare inschatting van het effect, in termen van droogte-, nat- en zoutschade. Van de Waterwijzer Landbouw (WWL) bestaan twee varianten. De eerste is een vereenvoudigd instrument, de WWL-tabel. Daarnaast zijn diverse modellen gekoppeld die maatwerkberekeningen mogelijk maken.

Meer over de Waterwijzer Landbouw

Voor het berekenen van effecten van waterhuishoudkundige maatregelen op landbouwkundige opbrengsten zijn veel methodes beschikbaar, zoals de HELP-tabellen en TCGB-tabellen. Deze methodes zijn gebaseerd op oude, niet-reproduceerbare berekeningen met weergegevens uit de jaren 1950-1980. Vandaar dat de gebruikers van deze methodes al geruime tijd aandringen op vernieuwing. Om te beginnen omdat het weer is veranderd door klimaatverandering. Datzelfde geldt voor de omstandigheden voor landbouwproductie. Naast een kwantificering van droogte- en natschade willen gebruikers bovendien inzicht hebben in zoutschade en de effecten van extreme weersomstandigheden, terwijl de veelgebruikte HELP-tabellen alleen langjarige gemiddelde effecten geven.

In het project Waterwijzer Landbouw is een praktische methode ontwikkeld voor het bepalen van relaties tussen waterhuishoudkundige condities en (veranderingen daarin) en gewasopbrengsten voor huidig weer en toekomstig weer, dit ter vervanging van de verouderdemethoden zoals de HELP-tabel. Met Waterwijzer Landbouw krijgen waterbeheerders, maar ook agrariërs een inschatting van het effect van waterhuishoudkundige maatregelen op landbouwkundige opbrengsten, in termen van droogteschade, natschade en zoutschade, gebaseerd op de huidige kennis en modellen. Waterwijzer Landbouw is daarmee een onmisbaar instrument, onder meer bij het doorrekenen van peilbesluiten en inrichtingsplannen en bij het bepalen van de invloed van grondwateronttrekkingen op gewasproductie.
 

Waaruit bestaat de Waterwijzer Landbouw?

Waterwijzer Landbouw bestaat uit een modelinstrumentarium voor maatwerkberekeningen (1) en een metamodel (2, WWL-tabel):

(1) SWAP-WOFOST (-BBPR of -KWIN) is het instrumentarium voor maatwerkberekeningen, namelijk berekeningen van gewasopbrengst in relatie tot droogte, zuurstoftekort en zout (SWAP-WOFOST), bijbehorende effecten op bedrijfsvoering voor melkveehouderij (met BBPR) en bijbehorende effecten op economisch resultaat (BBPR of KWIN). Dit instrumentarium zal vooral worden ingezet voor het doorrekenen van specifieke of lokale situaties, zoals een bijzonder bodemtype, een bijzonder geval van graslandgebruik of effecten van extreem weer binnen een jaar.

(2) De WWL-tabel is een metamodel binnen Waterwijzer Landbouw. De tabel is gebaseerd op honderdduizenden berekeningen met SWAP-WOFOST voor 30 jaar, 5 weerstations, 72 bodemtypen, 100 grondwaterregimes per bodemtype, enkele zoutconcentraties in beregeningswater en voor de meest voorkomende landbouwgewassen in Nederland. De tabel geeft apart gekwantificeerde resultaten voor gewasopbrengst ten gevolge van directe effecten, uitgesplitst naar droogte-, nat- en zoutschade, en indirecte effecten. De WWL-tabel is toegankelijk gemaakt via een eenvoudig toepasbare tool. Bij de WWL-tabel hoort ook de doorvertaling van gewasopbrengst-verschillen naar economische effecten.

N.B. een metamodel is een model van een model. Met een metamodel van SWAP-WOFOST (zoals afgeleid binnen Waterwijzer Landbouw) worden modelresultaten gemodelleerd zoals berekend met SWAP-WOFOST. Een metamodel modelleert dus modelresultaten van een ander model (het uitgangsmodel).


Opdrachtgevers en uitvoerende partijen

Opdrachtgevers zijn: Ministerie van I&M, ministerie van LNV, Vewin, waterleidingbedrijven Vitens en Brabant Water, Zoetwatervoorziening Oost-Nederland (ZON), provincie Zuid-Holland, provincie Utrecht, LTO, ACSG, STOWA en de waterschappen.

Aan dit project werken mee: KWR Watercycle Research Institute, De Bakelse Stroom en Wageningen UR (Wageningen Environmental Research, Wageningen Livestock Research, Wageningen Plant Research  en Wageningen Universiteit).


Begeleidingscommissie

De begeleidingscommissie va het project Waterwijzer Landbouw bestond uit:

  1. Jan Jaap Buyse (Vitens)
  2. Jeroen Castelijns (Brabant Water)
  3. Johan Elshof / Wubbo de Raad ( LTO)
  4. Myrjam de Graaf (Waterschap Limburg)
  5. Chris Griffioen (Waterschap Drents Overijsselse Delta, voorzitter)
  6. Han Grobbe (ACSG)
  7. Jan Huinink / Leo Oprel (ministerie van LNV)
  8. Saske Klerks (ACSG)
  9. Hans Mankor (Provincie Utrecht)
  10. Stijn Reinhard (Wageningen Economic Research)
  11. Rob Ruijtenberg (STOWA, secretaris)
  12. Jan Strijker (Provincie Zuid-Holland)
  13. Esmee Vingerhoed (Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier)
  14. Wim Werkman (Deltaprogramma Zoetwater / WVL)
  15. Bas Worm (Waterschap Vechtstromen en ZON)
  16. Neeltje Kielen (Deltaprogramma Zoetwater/WVL)

Referentie

"Werkgroep Waterwijzer Landbouw (2018). Waterwijzer Landbouw: instrumentarium voor kwantificeren van effecten van waterbeheer en klimaat op landbouwproductie. STOWA, Amersfoort, Rapport 2018-48.